Ik ben zelf daar een levend voorbeeld van. Als uitgesproken Vata-type bracht IF mijn lichaam volledig uit balans. Wat voor anderen werkte, werkte voor mij ontregelend. En precies dát zie ik bij veel mensen gebeuren.
Waarom luisteren naar je lichaam belangrijker is dan het volgen van een trend.
Intermittent Fasting (IF) is hot. Het belooft meer energie, gewichtsverlies, hormonale balans en zelfs een langer leven. Overal lees je succesverhalen en wetenschappelijke onderbouwingen. En ja – Intermittent Fasting kán gezond zijn.
Toch zien we hier hetzelfde patroon als in de reguliere gezondheidszorg: een methode die wordt uitgerold als universele oplossing, waarbij individuele verschillen nauwelijks worden meegenomen. Maar er zijn ook tegen signalen .
Maar…
wat als jouw lichaam er juist slechter van wordt?
Ik ben zelf daar een levend voorbeeld van. Als uitgesproken Vata-type bracht IF mijn lichaam volledig uit balans. Wat voor anderen werkte, werkte voor mij ontregelend. En precies dát zie ik bij veel mensen gebeuren.
Deze blog is geen aanval op Intermittent Fasting.
Het is een pleidooi voor individualiteit.
Wat is Intermittent Fasting eigenlijk?
Intermittent Fasting is geen dieet, maar een eetstructuur. Je wisselt periodes van eten af met periodes van vasten. Bekende vormen zijn:
-
16:8 – 16 uur vasten, 8 uur eten
-
14:10 – een mildere vorm
-
5:2 – twee dagen per week sterk gereduceerde inname
Het idee hierachter is dat het lichaam tijdens vasten overschakelt van glucoseverbranding naar vetverbranding en herstelprocessen activeert.
Wat zegt de westerse wetenschap?
Vanuit regulier onderzoek worden onder andere deze voordelen genoemd:
-
Verbeterde insulinegevoeligheid
-
Minder ontstekingsreacties
-
Ondersteuning van vetverbranding
-
Metabole flexibiliteit
-
Activatie van autofagie (celreiniging)
Maar, en dit is cruciaal, zijn de meeste studies wel uitgevoerd op relatief stabiele en gezonde lichamen?Zowel op mannen als vrouwen?
En hier ontstaat het probleem van generalisatie.
Ayurveda: niet elk lichaam is hetzelfde
Ayurveda kijkt niet naar één methode, maar naar het unieke lichaam en zenuwstelsel. Volgens Ayurveda bestaan we uit drie dosha’s:
-
Vata (lucht & ether)
-
Pitta (vuur & water)
-
Kapha (aarde & water)
Iedereen heeft alle drie, maar meestal domineert er één.
Vata-types zijn meestal NIET geschikt voor IF
Vata staat voor beweging, lichtheid en onregelmatigheid. Vata-types herkennen zich vaak in:
-
Wisselende energie
-
Gevoelig zenuwstelsel
-
Snelle vertering of juist geen eetlust
-
Moeite met regelmaat
-
Gevoeligheid voor stress en angst
Lang vasten vergroot Vata en kan leiden tot:
-
Onrust en nervositeit
-
Slechte spijsvertering
-
Brain fog
-
Vermoeidheid
-
Hormonale disbalans
-
Slechter slapen
Pitta-types – ⚠️ alleen met veel aandacht
Pitta staat voor vuur, intensiteit en focus. Pitta-types hebben vaak:
-
Sterke spijsvertering
-
Veel drive en discipline
-
Neiging tot perfectionisme
-
Gevoeligheid voor oververhitting en ontstekingen
Bij IF kunnen zij ervaren:
-
Extreme honger
-
Prikkelbaarheid
-
Maagzuur
-
Verhoogde stresshormonen
Korte vastperiodes kunnen soms, maar alleen bij voldoende rust, koeling en voedzame maaltijden.
Kapha-types – ✅ vaak wel geschikt
Kapha staat voor stabiliteit, structuur en reserves. Kapha-types hebben:
-
Trage spijsvertering
-
Meer lichaamsreserve
-
Neiging tot gewichtstoename
-
Behoefte aan prikkeling
Voor Kapha kan IF juist:
-
De spijsvertering activeren
-
Lichtheid brengen
-
Energie verhogen
-
Vetverbranding ondersteunen
👉 En dát zijn vaak de succesverhalen die we overal lezen.
Mijn eigen ervaring als vata type: wat begon als “gezond bezig zijn” eindigde in een lijf dat continu in overlevingsstand stond.
Het probleem van “one size fits all”
Zowel in de reguliere gezondheidszorg als in trends zoals IF zien we hetzelfde patroon:
Wat voor de één helend is, wordt gepresenteerd als dé oplossing voor iedereen.
Klachten worden vaak weggewuifd:
-
“Je moet er even doorheen”
-
“Je lichaam detox’t”
-
“Gewoon volhouden”
Maar Ayurveda leert ons iets anders:
👉 Klachten zijn geen zwakte, maar informatie.
Wanneer is Intermittent Fasting meestal géén goed idee?
IF is vaak ongeschikt bij:
-
Chronische stress of burn-out
-
Angstklachten
-
Slaapproblemen
-
Hormonale disbalans
-
Lage bloedsuikers
-
Ondergewicht
-
Uitgesproken Vata-dominantie
Wat werkt dan wél?
Voor veel Vata- en Pitta-types is regelmaat veel helender dan vasten:
-
Drie voedende maaltijden per dag
-
Warm, gekookt eten
-
Geen maaltijden overslaan
-
Rust voor en na het eten
-
Eten afgestemd op jouw constitutie
Gezondheid vraagt geen strijd.
Het vraagt afstemming.
Conclusie
Intermittent Fasting kan gezond zijn.
Maar:
-
Niet voor ieder lichaam
-
Niet in elke levensfase
-
Niet zonder zelfkennis
Ware gezondheid ontstaat niet door discipline tegen jezelf, maar door luisteren naar de taal van je lichaam.
En soms betekent dat:
niet vasten, maar voeden.
Afsluiting
Twijfel je na het lezen van deze blog of Intermittent Fasting wel bij jou past?
Dan is dat geen zwakte, maar wijsheid.
In Ayurveda begint gezondheid bij zelfkennis. Weten welk dosha-type bij jou dominant is, kan enorm helpen om keuzes te maken die je lichaam ondersteunen in plaats van ontregelen. Niet om jezelf in een hokje te plaatsen, maar om beter te leren luisteren naar wat jouw lichaam nodig heeft.
Wil je ontdekken welk dosha-type jij bent en wat dat betekent voor voeding, leefstijl en balans?
Dan nodig ik je van harte uit om een kijkje te nemen in mijn Ayurvedische rubriek op de website . Download daar de vragenlijst en de minigids.
Onthoud:
Er bestaat geen universeel gezond eetpatroon.
Er bestaat alleen wat voor jou werkt, in dit lichaam, in dit leven, in deze fase.
En soms is het meest helende wat je kunt doen…
niet minder eten, maar beter afstemmen.
Wetenschappelijke bronnen:
Geen extra metabolische verbeteringen zonder caloriebeperking
ChronoFast‑studie: nieuwe research suggereert dat wanneer de totale calorie-inname niet vermindert, tijdgebonden eten (bijv. 8‑uur eetvenster) geen significante verbeteringen laat zien in insuline‑gevoeligheid, bloedvetten of ontstekingsmarkers. Dit laat zien dat de voordelen van IF mogelijk vooral komen doordat mensen automatisch minder calorieën consumeren, niet vanwege het vasten opzichzelf.
Beperkingen in wetenschappelijk bewijs & metabole variatie
Volgens recente analyses ontbreekt er lange termijn onderzoek met mensen, waardoor langetermijneffecten van IF nog onvoldoende gekend zijn. Er zijn zorgen dat sommige vormen van vasten — vooral hele dagen vasten — het metabolisme kunnen onderdrukken bij bepaalde mensen.
Dit onderstreept dat we de effecten nog niet goed genoeg begrijpen, vooral buiten korte onderzoekspopulaties (zoals jongere, gezonde volwassenen).
Epidemiologische signalen voor mogelijk risico
Sommige grootschalige data‑analyses (zoals NHANES) laten associaties zien tussen strikte tijd‑beperkte eetpatronen (bijv. minder dan 8 uur per dag eten) en een verhoogd risico op hart‑ en vaatziekten, zelfs nadat leeftijd, geslacht, BMI en leefstijl zijn gecorrigeerd.
Hoewel hier óók beperkingen zijn (zoals zelfgerapporteerd eetgedrag), is het een belangrijk signaal dat niet iedereen automatisch voordeel ervaart.
Umbrella review: IF en gezondheid
Titel: Intermittent Fasting and Obesity-Related Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Clinical Trials
Gepubliceerd in: JAMA Network Open
Samenvatting: Deze overzichtsstudie bundelde 11 meta‑analyses van RCT’s en vond meerdere voordelen van IF bij volwassenen met overgewicht of obesitas, zoals verlaging van gewicht, BMI en cardiometabole risicofactoren. De kwaliteit van bewijs varieerde, maar er was moderate tot high evidence voor enkele voordelen.
Systematisch review & meta‑analyse: IF en cardiometabole factoren
Titel: Intermittent fasting strategies and their effects on body weight and other cardiometabolic risk factors: systematic review & network meta‑analysis of RCTs
Gepubliceerd via: BMJ / PubMed
Samenvatting: In 99 RCT’s liet IF gewichtsverlies en verbetering in lipide‑ en andere gezondheidsmarkers zien, maar de verschillen met conventionele energierestrictie waren klein en afhankelijk van type IF en duur.
Umbrella review over bredere gezondheidsuitkomsten
Titel: Intermittent fasting for weight management and metabolic health: Umbrella review of health outcomes
Gevonden op: PubMed
Samenvatting: Hoge tot lage kwaliteit bewijs suggereert dat verschillende IF‑regimes kunnen helpen met gewichtsverlies, vermindering van vetmassa, lagere insuline‑waarden en gunstige effecten op cholesterol, vooral bij volwassenen met overgewicht of obesitas.
#intermittentfasting #IF #vasten #dieet #dosha #ayurvedisch
Reactie plaatsen
Reacties